SIERRA MADRE, PINAPATAY SA NGALAN NG MINA! PERMISO BA ANG PANANGGA SA PAGWASAK NG KALIKASAN? DENR, MGB, AT MGA KINAUUKULANG AHENSIYA, MANINGIL NG PANANAGUTAN!

DINAPIGUE, ISABELA — Gising, Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr.! Gising, DENR! Gising, mga kinauukulang ahensiya ng gobyerno!

Ang Sierra Madre, ang tinaguriang Mother Mountain Range ng Luzon, ay hindi dapat gawing larangan ng walang habas na pagkakalbo ng kagubatan kapalit ng kita sa pagmimina!

Labindalawang libong puno—kabilang ang maliliit na punong tumutulong sa pagpapanibago ng kagubatan—ang iniulat na pinutol sa bahagi ng Dinapigue, Isabela, bilang paghahanda sa malawakang operasyon ng pagmimina ng nickel.

LABINDALAWANG LIBONG PUNO! Hindi iyan basta numero sa isang ulat. Mga punong sumisipsip ng tubig-ulan, nagbibigay ng tirahan sa mga hayop, tumutulong sa pagprotekta sa watershed, at nagsisilbing panangga ng mga komunidad laban sa mapaminsalang epekto ng pagbaha at pagguho ng lupa!

At ang masakit na katotohanan? Sa kabila ng lantad na pagkakalbo ng bahagi ng kagubatan, iniulat na may mga kinakailangang permit ang operasyon.

Kung may permit, ibig bang sabihin ay wala nang dapat managot? Kung may pahintulot sa pagputol, awtomatiko na bang nawawala ang obligasyon ng gobyerno na protektahan ang kalikasan?

HINDI PUWEDE ANG GANITONG KATWIRAN!

PBBM, HUWAG HAYAANG PERMISO ANG MAGING KALASAG!

Pangulong Marcos, panahon nang ipakita kung sino ang tunay na kakampi ng kalikasan at ng mamamayang Pilipino!

Nanawagan tayo sa Pangulo na utusan ang mga kinauukulang ahensiya na magsagawa ng isang agarang, independiyente, at transparent na imbestigasyon sa lawak ng pagkakalbo ng kagubatan sa Dinapigue.

Hindi sapat ang simpleng paliwanag na nasa labas umano ng Northern Sierra Madre Natural Park at ng buffer zone nito ang lugar ng operasyon. Ang pagiging nasa labas ng isang protected area ay hindi nangangahulugang wala nang batas na dapat sundin o wala nang pinsalang dapat imbestigahan.

Dapat sagutin ang mahahalagang tanong:

* Nasunod ba ang lahat ng kondisyon ng mga permit at environmental compliance requirements?
* Legal at naaayon ba sa aprubadong plano ang pagputol sa tinatayang 12,000 puno?
* Nasuri ba nang sapat ang epekto ng pagmimina sa watershed, biodiversity, mga ilog, at mga komunidad?
* Epektibo ba ang mga hakbang sa rehabilitasyon at reforestation?
* May iba pa bang paglabag na dapat imbestigahan at sampahan ng kaukulang kaso?

Hindi dapat puro papel, permit, at pangako ang sagot ng gobyerno. Kailangang may aktuwal na inspeksiyon, siyentipikong pagsusuri, malinaw na resulta, at pananagutan kung may mapatunayang paglabag.

DENR AT MGB, HUWAG MAGHUGAS-KAMAY!

Ang Mines and Geosciences Bureau (MGB) at Department of Environment and Natural Resources (DENR) ay dapat magpakita ng tunay na pagiging mahigpit sa pagpapatupad ng mga batas pangkalikasan.

Kung legal ang operasyon, patunayan sa publiko na mahigpit na ipinapatupad ang lahat ng kondisyon at naisasagawa ang kinakailangang pangangalaga sa kapaligiran.

Kung may paglabag naman, huwag mag-atubiling magpatupad ng kaukulang parusa, mag-utos ng suspensiyon kung pinahihintulutan ng batas at ng ebidensiya, at magsampa ng kaso laban sa sinumang mapatutunayang responsable.

Dapat ding ilabas sa publiko ang mga kaugnay na permit, environmental compliance documents, approved tree-cutting plans, monitoring reports, at resulta ng inspeksiyon—alinsunod sa mga umiiral na batas at regulasyon.

Hindi maaaring ang mismong ahensiyang nangangasiwa sa industriya ang magtapos lamang sa pagsasabing may permit ang operasyon. Kailangang malinaw na naipapaliwanag kung paano pinangangalagaan ang interes ng publiko at kung paano pinipigilan ang hindi na maibabalik na pinsala sa kalikasan.

100 PUNONG ITATANIM KAPALIT NG ISA—SOLUSYON BA IYAN SA PAGKALBO?

Ayon sa impormasyong iniulat, inaatasan ang mga operator na magtanim ng 100 puno kapalit ng bawat punong pinutol at magsagawa ng reforestation.

Maganda sa papel ang pangakong magtanim. Pero hindi sapat ang bilang ng mga punong itatanim upang masukat ang tunay na halaga ng isang kagubatan.

Kung 12,000 puno ang pinutol, ang simpleng aplikasyon ng 100-punong katumbas sa bawat isa ay mangangahulugan ng 1.2 milyong punong kailangang itanim. Ngunit dapat linawin ng mga awtoridad kung paano eksaktong ipinapatupad ang naturang kondisyon sa proyektong ito at kung ano ang hinihingi ng mga aprubadong plano at permit.

At kahit makapagtanim ng milyun-milyong punla, may garantiya bang mabubuhay ang mga ito? Maituturing ba silang kapalit ng mga punong dekada nang lumalaki? Maibabalik ba agad ang dating tirahan ng mga hayop, ang balanse ng lupa, at ang kakayahan ng kagubatan na sumipsip at magpanatili ng tubig?

ANG PAGTATANIM NG PUNO AY HINDI LISENSIYA PARA MAGKALBO NG KAGUBATAN!

Kailangang may malinaw na target, regular na monitoring, survival rate ng mga punla, angkop na katutubong species, at pananagutan kung hindi matupad ang mga obligasyon sa rehabilitasyon.

₱2.5 MILYONG MULTA—MAY MAS MALALIM PA BANG DAPAT IMBESTIGAHAN?

Iniulat ding nagpataw ang mga environmental regulator noong Mayo 2026 ng humigit-kumulang ₱2.5 milyong multa kaugnay ng mga paglabag sa Philippine Clean Water Act na iniuugnay sa operasyon ng pagmimina sa lugar.

Ang naturang multa ay dapat seryosohin. Ngunit kailangan ding malinaw na ipaliwanag ng mga awtoridad ang eksaktong paglabag, ang kompanyang sangkot, ang batayan ng parusa, at kung naipatupad na ang mga hakbang upang itama ang problema.

Hindi dapat matapos sa pagbabayad ng multa ang usapin kung may iba pang paglabag na mapatutunayan. Dapat tiyakin na hindi magpapatuloy ang anumang gawaing nagdudulot ng pinsala sa mga ilog, watershed, kagubatan, at kabuhayan ng mga mamamayan.

Ang mahalaga ay hindi lamang kung magkano ang binayaran. Ang mas mahalagang tanong: Naayos ba ang pinsala, natigil ba ang paglabag, at may tunay bang pananagutan?

MINA O KALIKASAN? BAKIT KAILANGANG PAGPILIIN KUNG PUWEDENG MAY RESPONSABLENG PAG-UNLAD?

Hindi natin isinasantabi ang kahalagahan ng trabaho, pamumuhunan, at kita mula sa pagmimina. May papel ang industriya sa ekonomiya ng bansa.

Pero hindi rin maaaring gawing dahilan ang pag-unlad upang ipagwalang-bahala ang mga batas pangkalikasan at ang karapatan ng mga komunidad sa isang ligtas at malusog na kapaligiran.

Ang tunay na pag-unlad ay hindi lamang nasusukat sa dami ng mineral na nahuhukay o sa buwis na nakokolekta. Nasusukat din ito sa kung anong uri ng kalikasan ang maiiwan natin sa susunod na henerasyon.

Kapag nasira ang watershed, kapag nawala ang tirahan ng mga hayop, at kapag tuluyang nagbago ang ekosistema, hindi sapat ang pangakong magtanim upang agad maibalik ang lahat.

At kapag ang pinsala ay umabot sa mga komunidad, ang ordinaryong mamamayan ang maaaring magbayad ng pinakamabigat na halaga.

PANAWAGAN SA PANGULO: IMBESTIGAHAN, PANAGUTIN, AT PROTEKTAHAN ANG SIERRA MADRE!

Pangulong Bongbong Marcos Jr., huwag nating hayaang mauwi sa palitan lamang ng pahayag ang usapin sa Sierra Madre.

Nanawagan tayo sa Malacañang, DENR, MGB, at iba pang kinauukulang ahensiya na:

Una: Maglunsad agad ng independiyenteng imbestigasyon sa pagputol ng mga puno at lawak ng pagkasira ng kagubatan sa Dinapigue.

Ikalawa: Magsagawa ng masusing pagsusuri sa lahat ng permit, environmental compliance requirements, tree-cutting authorizations, at aktuwal na operasyon ng minahan.

Ikatlo: Magpatupad ng pansamantalang suspensiyon sa mga gawaing mapatutunayang lumalabag sa batas, kung naaayon sa ebidensiya at umiiral na legal na proseso.

Ikaapat: Ipag-utos ang isang malinaw, siyentipiko, at may takdang-panahong rehabilitasyon at reforestation plan na may regular na pampublikong ulat sa progreso.

Ikalima: Panagutin ang sinumang mapatutunayang lumabag sa batas—maging operator, kontratista, o opisyal na may pananagutan—nang walang kinikilingan.

Ikaanim: Tiyaking may makabuluhang partisipasyon ang mga lokal na komunidad, siyentipiko, environmental groups, at iba pang stakeholder sa pagsubaybay sa kalagayan ng kagubatan.

Hindi ito panawagan para sa hatol na walang imbestigasyon. Ito ay panawagan para sa mabilis, patas, at seryosong pagpapatupad ng batas.

SIERRA MADRE AY PAMANA NG BAYAN—HINDI PRIBADONG KAYAMANAN NA PUWEDENG UBUSIN!

Ang Sierra Madre ay higit pa sa hanay ng mga bundok. Isa itong mahalagang panangga ng Luzon, tahanan ng napakaraming uri ng buhay, at bahagi ng likas na pamana ng Pilipinas.

Hindi natin dapat hintaying tuluyang mawala ang kagubatan bago kumilos. Hindi natin dapat hintaying maramdaman ng mga komunidad ang pinakamalalang epekto bago magtanong kung sino ang nagpabaya.

Pangulong Marcos, ang bansa ay naghihintay ng malinaw na aksiyon. Ang mga mamamayan ay may karapatang malaman kung sino ang may pananagutan at kung anong konkretong hakbang ang gagawin upang maprotektahan ang Sierra Madre.

KUNG MAY PAGLABAG, MAY DAPAT MANAGOT! KUNG MAY PINSALA, MAY DAPAT MAG-REHABILITATE! AT KUNG MAY BANTANG NAKABITIN SA ATING KAGUBATAN, DAPAT KUMILOS ANG GOBYERNO!

Huwag nating hayaang ang susunod na henerasyon ay mga litrato na lamang ng dating luntiang Sierra Madre ang makita.

Dahil sa huli, hindi sapat na sabihing may permit ang pagmimina. Ang dapat patunayan ay kung napangangalagaan pa rin ang kalikasan, naipatutupad ang batas, at napoprotektahan ang kapakanan ng sambayanang Pilipino.

PBBM, KUMILOS NA! ILIGTAS ANG SIERRA MADRE!